banner3088

Aile Hekimliği Nedir ?

Bireye her türlü koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin ilkinin sunulduğu yerlerdir.Eskiden bölge tabanlı çalışan Sağlık Ocaklarının vermiş olduğu kamusal hizmeti,kendi özel muayenehanelerinde veren işletmeci ilk basamak hekimliği olarak tanımlanabilinir.
Bireye her türlü koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin ilkinin sunulduğu yerlerdir.Eskiden bölge tabanlı çalışan Sağlık Ocaklarının vermiş olduğu kamusal hizmeti,kendi özel muayenehanelerinde veren işletmeci ilk basamak hekimliği olarak tanımlanabilinir.

Yaklaşık 3.500 kişiye bir hekim veya bir hemşire/ebe hizmet verebilecek şekilde planlanmıştır.

AİLE HEKİMLİĞİNİN SAĞLIK OCAĞINA GÖRE NASIL BİR SİSTEM ÖZELLİĞİ VARDIR?

Sağlık gereksinimlerine göre değil, piyasaya, rekabete, müşteri memnuniyeti ilkesi ile talebi sürekli kışkırtan ve tüketmeye dayalı yeni bir sağlık algısına dayalı, birinci basamakla ilgili tüm hizmetlerde piyasalaşma dinamiklerinin önünü açan, sağlık düzeyini, hizmetin geliştirilmesini, niteliğinin zenginleştirilmesini piyasa kuralları ile çözmek isteyen, bu amaçla sağlıkçılara gelire dayalı pozitif ve negatif performans dayatan, istenen düzeyin elde edilememesi halinde sözleşme feshi ile personelin tehdit edilmesini de yönetimde ikinci bir yol olarak kullanan, ekip çalışanlarının sayı ve nitelikle azaltılıp, çalışma sürelerinin ve iş yoğunluğunun artırıldığı bir sistem olma özelliğindedir

AİLE HEKİMLERİ NASIL ÇALIŞIYOR?

Valilikle yapılan 2 yıllık sözleşmeyle çalışıyorlar.Aile Hekimleri,kendi kiraladıkları ve her türlü giderini karşıladıkları Aile Sağlığı Merkezinde,kendilerine bağlı nüfusa hafta içi mesaii saatleri içinde hizmet vermekte,buna karşılık sağlık bakanlığı masrafların bir kısmını öderken kişi başına sağlık çalışanına her ay performansına göre maaş ödemesi yapmaktadır.Bu ödeme kamoyunda abartıkdığı gibi yüksek olmayıp ortalama 3000 tl civarındadır.Bazı Aile Hekimlerine bağlı olup köylere gezici hizmet verilmektedir.

AİLE HEKİMİNE GİTMEDEN BAŞKA BİR SAĞLIK MERKEZİNE GİDİLEBİLİNİR Mİ?

Sevk zinciri yoktur.İsteyen istediği sağlık merkezine gidip sağlık ihtiyaçlarını giderbilmektedir.Aslında Isparta ilinde sevk zorunluluğu getirilmiş,ancak bu uygulama hayat bulmamış,seçim öncesine denk gelen bu uygulama vatandaşların şikayeti üzerine alelacele kaldırılmıştır.Hastanelerde Aile Hekimliği sonrası kuyruklar kalkacak denmişti,ancak kuyruklar hala devam etmektedir.

PARA ÖDENİYOR MU?

Aile Hekimliğinin ücretsiz olduğu söyleniyor evet şu an itibariyle vatandaştan ücret alınmıyor ama biliyoruz ki geçen yıla dek sağlık ocaklarından 2 tl muayene katkı parası alınıyordu,TTB ve sendikaların konuyu yargıya taşımalarıyla ,yargının anayasa gereği temel sağlık hizmetlerinden para alamazsınız kararıyla bu farkı almaktan vazgeçtiler.Biliyoruz ki bu sistemin finansmanı çok yakında SGK tarafından yapılacak ve sonrasından halka yansıyacak bir ücret olacak.Bu gün Özellikle Sağlık Bakanlığının Aile Hekimliği ile ilgili İsveç modelinden bahsetmesi oldukça manidardır.Çünkü İsveç te aile hekimleri hastalarını muayene etmeden 300 kron (30 tl) ücret almaktadırlar.Sanırım Sayın Akdağ böyle örneklerle toplumu yeni duruma hazırlamaktadır.

AİLE HEKİMİNİ NASIL BULABİLİRİZ?

İstanbul Sağlık Müdürlüğü web sitesinden ya da herhangi bir ASM den öğrenmek mümkündür.

İstenirse kişi kendi Aile Hekimini değiştirebilir.Bunun için tüm aile bireylerinin nüfus cüzdan fotokopisi ve ASM den elde edecekleri formu doldurup istedikleri Aile Hekimine başvurmaları yeterlidir.

AİLE HEKİMLİĞİNDE SORUNLAR VAR MI?

Sorunları maddeler halinde sıralarsak

1.İstanbulda 940 Aile Sağlığı Merkezi kurulacağı ilan edilmiş ancak ilan edilen merkezlerin sadece 550 ASM nin mekanı tam olmasada mevcuttu.Olmayan yerlere atanan Aile Hekimleri,kendilerine yer kiralamada sorunlar yaşamakta,bir kısmı hala yer kiralayamayıp mevcut ASM lerde kötü koşullarda çalışmaya devam etmekteler.Yaklaşık hala 750 Aile Hekimi ihtiyacı giderilmemişken,önceden 3500 kişiye bir hekim düşeceği planları tutmamıştır.Görünen o ki her hekim 4500 kişiye bakacaktır.

2.Halk kendilerine bakacak Aile Hekimlerini bulamayınca kendisine en yakın ASM ye gidip hekim poliklinikleri önünde sıra oluşturmaktadır.

3.Aile Hekimliği,Hastaneler de alıştığımız yığılmaları önleyecek denmişti.Hastane önlerinde kuyruklar devam ediyor çünkü sevk zinciri yok,Aile Hekimlerinin baktıkları hastalar sıradan bir akciğer grafisi için hastanelere gidip sıra bekliyor.

4.Bir çok hekim henüz birlikte çalışacağı hemşiresinden yoksun çalışıyor.Yardımcı sağlık personeli olmayanlar kendilerine bağlı çocukların aşısını,bebek/gebe izlemlerini yapamıyor.

5.Aile Hekimliğinin e n yetersiz olduğu içeler koruyucu sağlık hizmetlerine en çok gerksinimin duyulduğu Sultangazi,Bağcılar,Esenler gibi ilçeler olmuştur.Bu bölgelerde çalışan sağlıkçıların yükü bir anda çok artmış,bebek açıları,gebe izlemleri aksamaktadır.

7.Bu sistem eskisine göre iyi değil ve kargaşa yaratmaktan başka bir işe yaramıyor;o halde bizleri ne diye sözleşmeli muayenehane hekimleri haline getirdiler diye sağlık çalışanları soruyor.Ciddi gelecek kaygıları var.30 Aralık 2010 da yayınlanan sözleşme yönetmeliği,ağır ceza ve hükümlülükler,cari giderlerin yarıya indirilmesi,ücretlerin düşürülmesini getiren yen ödeme şekli gibi olumsuz çalışma koşulları,düşük hakediş ve bir çok sözleşme feshini getirecek maddeler içermekte.

8.Bakanlığı halkta yarattığı beklentilerin başında hekimlerin 24 saat hizmet verecekleri,evlere gidip hasta bakacakları,telefonlarının sürekli açık olacağı,hekimlerle halkı karşıkarşıya getirdi.Halkın,usa dayalı yaklaşımı ile bir insanın 24 saat kesintisiz hizmet veremeyeceği gerçeğiyle tatlıya bağlandı

9.Bilgisayar programlarının yetersizliği,veri aktarmada sorunlar,adli ve defin nöbetlerinde yaşanan kargaşalar,maaşların geç ödenmesi,yetersizliği gibi bir çok sorunun hala devam ettiği söylenebilinir.

Aile Hekimliği,112 acil hizmetlerinde,hastane acillerinde hekimlerin eksilmesine yol açmış,hastane acil sağlık hizmetleri, biyokimya,patoloji gibi kendi uzmanlık alanları dışındaki hekimler tarafından verilmeye başlanılmıştır.Keza 112 sağlık hizmetleri hekim eksikliği nedeniyle ağır aksak sunulmaktadır

Türk Tabipleri Birliği(TTB) ve İstanbul Tabip Odası( İTO)sağlığın özelleştirme programının bir parçası olan Aile Hekimliğine karşı her türlü mücadelesini kararlılıkla sürdürmektedir.

İTO,özellikle sağlık çalışanlarının sözleşmeli,güvencesiz çalıştırılmalarına,olası hak kayıplarına karşı her türlü mücadele yöntemlerini kullanmaya çalışmaktadır.,

İTO,Aile Hekimliğini tüm boyutlarıyla izleyip, birinci basmak sağlık hizmetlerinin sorunlarını kamuoyu ile paylaşmaktadır/paylaşacaktır.

Saygılarımla

Dr.Fethi Bozçalı

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi 
YORUM EKLE

banner3205

banner3196

banner3552

banner3212