banner3088

Elektrik Tasarruf Cihazları


Elektrikte tasarruf olur mu? Olursa ne olur? Bu konuyu çok daha iyi anlayabilmek için basit birkaç hesap yapmamız gerekiyor. Elimizde iki yüz yirmi volt ile çalışan bir cihazımız var. Bu cihazın hesabı kolay olsun diye bir amper çektiğini varsayalım. Volt ile amperin çarpımı cihazın harcadığı gücü gösterir. 1x220 eşittir 220 vat. Eğer biz bu voltajı seri koyduğumuz bir self bobiniyle iki yüz volta düşürürsek 1x200 = 200 vat. Demek ki bu bize yirmi vatlık bir tasarruf sağlayacaktır. Gerçi self üzerinde ısı nedeniyle bir hayli kayıp olacaktır ama biz onu yok sayalım. Voltajı düşürmek rezistanlı ampullerde tasarruf sağladığı gibi ampulün ömrünü de uzatır. Evimizde veya iş yerimizde yalnızca ampul kullanmıyoruz ki. Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi gibi birçok elektrikli cihazlar kullanıyoruz. Bu cihazların motorları düşük voltajda kalkışta zorlanacakları için her zaman motorları yanma riskiyle karşı karşıyadır. Bir motorun yanmasının kaça mal olacağını söylemeye gerek duymuyorum. Bu durumda karşımıza çıkan durum hiç de iç açıcı değil. Yıllar önce elektrik üretimi tüketimi karşılamadığı için voltajlarda çok büyük düşüşler oluyordu. Voltaj düşmesinin zararlarını yok etmek için televizyonlarda ve buzdolaplarında regülatör kullanıyorduk. O günler artık çok gerilerde kaldı. Şimdiki televizyonlarda çok geniş bir regülasyon var. Voltajın düşmesinin veya yükselmesinin hiç önemi yok. Motorlu cihazlarda ise halen voltaj düşmesinin çok büyük önemi vardır.

Voltajı düşürmek için devreye self koymak gerektiğini yukarıda yazmıştım. Oysa elektrik tasarruf cihazı dedikleri hiçbir işe yaramayan cihaz prize takılıyor. Yani elektrik devresine paralel giriyor. Böyle bir durumda elektrikten tasarruf nasıl sağlanır? Aksine o cihaz çok az da olsa bir miktar elektrik harcar. Okurlarıma sağlıklı bilgi vermek için bu cihazlardan bir tane satın alıp inceledim. Anladığım kadarıyla bu cihazlar parazit giderici olarak üretilmiş. Eskiden evde triyaklı veya tristörlü bir cihaz varsa bu radyoda parazite neden oluyordu. Paraziti önlemek için buna benzer devreler yaptıysak da iyi bir sonuç alamamıştık. Oysa artık ne triyakların ne de tristörlerin parazite neden olmaları söz konusu değil. Yüksek teknoloji onu da halletti. Bu durumda elektrik tasarruf cihazı diye pazarlanmakta olan sözde cihazlara itibar etmemek gerekir. Alırsanız paranızı sokağa atmış olursunuz. Bu konuda bir açıklama da yapmalıyım. Beni genelde gazeteci olarak tanırlar. Oysa benim esas mesleğim elektrik ve elektronik teknisyenliğidir. Bu nedenle elektrik konularında yazmış olduklarım hiçbir şekilde afakî değildir. Bilimseldir.

Elektrik voltajlarının çok düştüğü dönemde ben Profilo Holdingin Muğla bölge servis şefiydim. Bir ara bazı televizyonların tüplerinin çok çabuk emisyondan düşmesi dikkatimi çekmişti. Nedenini araştırdığımda karşıma ilginç bir durum çıkmıştı. National ve AEG marka televizyonlarda düşük voltajdan etkilenmemeleri için elektrik girişi besleme trafosunun iki yüz voltluk devresinden yapılmıştı. Televizyon regülatör ile çalıştırılıyorsa veya çalıştırıldığı yer elektrik trafosuna çok yakınsa televizyonun tüpü kısa zamanda emisyondan düşüyordu. Bunu fabrikaya rapor ettiğimde bağlantı iki yüz yirmiye yapılmaya başlandı. Tamire getirilen her televizyondaki iki yüz volta göre olan bağlantıyı iki yüz yirmiye geçirerek tüplerin daha uzun ömürlü olmasını sağlamıştım. Anlaşılacağı gibi elektrik ile oynamaya gelmez. Üretici firmalar tüketicilere en sağlıklı ürünleri sunmak için büyük bir rekabet içinde bulunmaktadırlar. O nedenle cihazlarımızı hiçbir müdahalede bulunmadan kullanmaya devam edelim. Paramızı sokağa atmayalım.

Özcan Nevres

 
YORUM EKLE

banner3205

banner3196

banner3551

banner3212